Verslag studiedag “Weidevogelbeheer in Vlaanderen” - 25 november 2010

De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en het Vlaams Ruraal Netwerk sloegen de handen in elkaar om een studievoormiddag rond de beheersovereenkomst “weidevogelbeheer” te organiseren. Dit gebeurde op donderdag 25 november in de gebouwen van de VLM te Herentals en droeg de naam “Weidevogelbeheer in Vlaanderen”.

Karolien Michiel opende deze studievoormiddag door een algemene inleiding te geven.
Stijn Leestmans van de VLM gaf een presentatie over weidevogelbeheer in Vlaanderen. Hij gaf een korte achtergrondschets, waarin hij informatie gaf over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Zo kwamen ook de twee pijlers aan bod en merkten we op dat de beheerovereenkomst weidevogelbeheer onder te brengen is onder het luik agromilieumaatregelen. Deze maatregelen vallen onder As 2 van het Vlaams Programma voor Plattelandsontwikkeling 2007 – 2013 (PDPO II), namelijk “verbetering van het milieu en het platteland”. De beheersdoelstelling weidevogelbeheer bestaat uit zes verschillende pakketten.
Ook de stand van zaken omtrent weidevogelbeheer in Vlaanderen geeft Stijn door.

Stijn gaf ook een overzicht over de toestand van het weidevogelbeheer, maar specifiek voor de provincie Antwerpen. Onder andere de maatregelen weidevogelbeheer werden overlopen. Ook nestbescherming, vluchtstroken, vergoedingen en het Europees project Solabio kwamen ter sprake. Stijn lichtte ook De Hees en de Brechtse heide (beide zijn beheergebieden weidevogelbeheer in Antwerpen) toe, zodat de mensen ook te weten kwamen wat de stand van zaken was in die specifieke gebieden.

Ook de praktische visie kwam ter sprake tijdens deze studiedag. Herman Anthonissen is een Vlaamse landbouwer die al tien jaar weidevogelbeheer toepast op zijn bedrijf. Hij haalde zowel het maatschappelijk (zorgfunctie) als het economische aspect (subsidies) aan. Herman vond dat er meer voorlichting nodig is en hij haalde ook aan dat grond zijn belangrijkste kostenfactor is.

De laatste twee sprekers om het weidevogelbeheer in Vlaanderen verder toe te lichtten, waren Sven Defrijn (Boerenbond) en Peter Symens (Natuurpunt). Zij gaven hun visie vanuit respectievelijk de Vlaamse landbouworganisaties en de Vlaamse natuurorganisaties.

Na het Vlaamse verhaal gehoord te hebben was het de beurt aan onze noorderbuur, namelijk Freek van Leeuwen van Veelzijdig Boerenland.

Doorheen zijn verhaal haalde hij vijf thema’s aan die de rode draad doorheen zijn verhaal zouden vormen:

  • - Agrarisch natuurbeheer: Freek gaf een korte historie met enkele cijfers. Zo kwamen we te weten dat er bijvoorbeeld ca. 10.000 contracten weidevogelbeheer zijn afgesloten in Nederland.
  • - Weidevogelbeheer: Enkele thema’s binnen weidevogelbeheer zoals vrijwilligers, predatie en inrichting van gebieden werden aangehaald. Ook de belangrijkste discussies in Nederland werden aangehaald, namelijk: de impact van de landbouw, rol van predatie, combinatie met andere natuur, …
  • - Pakketten in Nederland: De verschillende pakketten kwamen ook aan bod, zo zijn er pakketten voor de vestiging, de broedfase en de kuikenfase. Ook het aanvraagproces werd omschreven.
  • - Agrarische natuurverenigingen: Deze verenigingen zijn streekgebonden clubs van boeren (en vaak ook burgers) die zich inzetten voor natuur- en landschapsbeheer. Er zijn 150 ANV’s in Nederland van 20 boerenleden tot soms meer dan 500 (vaak ook burgerleden, tot soms meer dan 1000).
  • - Nieuwe ontwikkelingen: De algemene verwachting is dat agrarisch natuurbeheer via GLB vergoed gaat worden en dat de platte hectaresteun wordt afgebouwd. Ook zal er uitgekeken worden naar natuurbeheer dat zal gebeuren via particulieren.

Na de presentaties konden de aanwezigen kiezen tussen twee case studies om kort over te debatteren, namelijk Weelde of Rijkevorsel. De belangrijkste opmerkingen vindt u hieronder:

Weelde:
Weelde is een te klein gebied met nog teveel bos in plaats van open ruimte. Ook meeuwen worden aangetrokken door het water en dit is niet de bedoeling. Er heerst wantrouwen tussen landbouw en natuur, maar ook argwaan ten opzichte van alles wat van hogerhand komt. Een belangrijk aandachtspunt was dat de landbouwers nader betrokken zouden moeten worden (eventueel vroeger gecontacteerd worden etc.).

Rijkevorsel:
Rijkevorsel is geen volledig uitgestrekt gebied. De varkens- en kippenhouders kunnen niets doen met gras; er moet rechtszekerheid zijn. Ruilverkaveling kan weidevogelbeheer stimuleren in dit gebied.

De presentaties die we reeds in ons bezit hebben, kunt u hieronder bekijken: